Prof. Dr. Murat Sönmezer

Yumurtalık kistleri, kadın üreme sisteminde sık karşılaştığımız ve genellikle iyi huylu olan kitlelerdir. Yumurtalıkların içinde ya da yüzeyinde gelişen bu kistler, bazen tüplerin kenarında da yer alabilir ve bu durumda paraoveryan ya da paratubal kist olarak adlandırılır. İçeriğinde sıvı, kan ya da jel benzeri maddeler bulunan bu oluşumlar, çoğu zaman belirti vermeden ilerlerken; bazı hastalarda adet düzensizliği, kasık ağrısı, karın şişkinliği ya da sindirim sistemi rahatsızlıklarına yol açabilir.

Yumurtalık kistlerinin gelişimi çoğunlukla hormonal düzensizliklerle ilişkilidir. Adet döngüsü boyunca yumurtlama sürecini yöneten folikül kesecikleri, olgunlaşıp çatlamadığında, bu doğal süreç bozulur ve fonksiyonel kist adı verilen yapılar oluşur. Bu süreçte bozulan hormonal denge, yalnızca kist oluşumunu değil, aynı zamanda yumurtlama fonksiyonlarını da olumsuz etkileyebilir.

Klinik uygulamalarımızda karşılaştığımız yumurtalık kistleri arasında; belirti vermeyen inklüzyon kistleri, korpus luteum kistleri, endometriozise bağlı endometriomalar (çikolata kisti), hormon tedavisine bağlı gelişen teka-lutein kistleri, hamilelik sırasında rastlanan luteomalar ve iyi huylu tümörlerden kaynaklanan dermoid kistler gibi farklı türler yer almaktadır. Her biri, hem tanı hem de tedavi açısından özel değerlendirme gerektirir.

Tanı süreci, jinekolojik muayene ve ultrasonografik değerlendirme ile başlar. Özellikle boyutu 8-10 cm’yi aşan ya da zamanla büyüyen kistler, detaylı görüntüleme ve patolojik inceleme gerektirebilir. Tedavi planlaması ise kistin yapısına, hastanın yaşına, semptomlarına ve üreme beklentilerine göre yapılmalıdır.

Yumurtalık kisti tedavisinde, semptom göstermeyen ve iyi huylu olduğu düşünülen kistler genellikle takip altına alınır. Bunun dışında, doğum kontrol hapları gibi hormonal düzenleyicilerle tedavi sağlanabilir. Ancak kötü huylu olma riski taşıyan, büyüme eğiliminde olan ya da ciddi şikâyetlere yol açan kistlerde cerrahi müdahale gerekir.

Cerrahi tedavide en sık tercih ettiğimiz yöntem, laparoskopik (kapalı) ameliyattır. Bu yöntemde, karın bölgesinde açılan küçük kesiler aracılığıyla hem kiste ulaşılır hem de hastanın iyileşme süresi oldukça kısaltılmış olur. Ameliyat sırasında çıkarılan kist gerektiğinde patolojik incelemeye gönderilir. Özellikle çikolata kisti gibi yapışıklık riski taşıyan vakalarda, hassas ve titiz bir cerrahi müdahale gereklidir. Bu, hem yumurtalık dokusunun korunması hem de hastanın doğurganlığının sürdürülebilmesi açısından büyük önem taşır.

Yumurtalık kistleri farklı klinik tablolara neden olabilir ve kişiye özel bir yaklaşım gerektirir. Ankara’da yumurtalık kisti tanı ve tedavisi konusunda daha fazla bilgi almak veya değerlendirme için kliniğimizle iletişime geçerek randevu oluşturabilirsiniz.